front-start
Status socjoekonomiczny jako czynnik ryzyka chorób układu krążenia PDF Email
Zakład Epidemiologii, Prewencji Chorób Układu Krążenia i Promocji Zdrowia, Instytut Kardiologii Warszawa 
Rozwój medycyny doprowadził do takiej fascynacji naprawianiem defektów w ludzkim organizmie, że zapomniano o tym, iż krótki kontakt z nawet najbardziej zaawansowaną technologią medyczną nie gwarantuje prozdrowotnego zachowania człowieka w życiu codziennym. Należy pamiętać, że poza gabinetem lekarskim proces podejmowania decyzji przenosi się z lekarza na pacjenta. W efekcie to codzienne zachowania wyznaczone przez zasoby i możliwości, którymi dysponuje człowiek, decydują o efektach profilaktyki, leczenia i rehabilitacji. Naturalną konsekwencją takiego stanu rzeczy jest poszukiwanie odpowiedzi na pytanie o uwarunkowania ludzkiego zachowania. Jednym z czynników, który niewątpliwie powinien być tu brany pod uwagę, jest status socjoekonomiczny.

Termin status socjoekonomiczny wywodzi się z socjologii i oznacza społeczny status jednostki lub grupy właściwy osobom, które osiągnęły zbliżony poziom bogactwa, zakres władzy, prestiżu, wykształcenia, prowadzą podobny tryb życia, w podobny sposób spędzają czas wolny i mają zbliżony do siebie status zawodowy. Status socjoekonomiczny wyznacza każdemu człowiekowi miejsce w hierarchii społecznej, decydując tym samym o jego dostępie do różnego rodzaju zasobów oraz szansach życiowych, w tym szansach na zdrowie.

Status socjoekonomiczny może być mierzony za pomocą różnych wskaźników, między innymi takich jak klasa społeczna, poziom wykształcenia, poziom dochodu, wykonywany zawód.
Badacze posługują się zazwyczaj jednym lub kilkoma wybranymi wskaźnikami statusu socjoekonomicznego.
W badaniach epidemiologicznych najczęściej używanym miernikiem statusu socjoekonomicznego, a jednocześnie uważnym za najbardziej wiarygodny jest wykształcenie.
  W wyniku oddziaływania statusu socjoekonomicznego dochodzi do zjawiska określanego mianem społecznych nierówności w zdrowiu. Wpływ statusu socjoekonomicznego (ang. socioeconomic status SES) na stan zdrowia przejawia się bowiem w zróżnicowaniu ryzyka zachorowania na poważną chorobę i przedwczesny zgon poszczególnych osób w zależności od miejsca, które osoby te zajmują w hierarchii społecznej. Jak wynika z szacunków, ryzyko to w odniesieniu do osób znajdujących się na dole drabiny społecznej jest co najmniej dwukrotnie wyższe niż w przypadku osób znajdujących się na jej szczycie.

W raporcie podsumowującym wyniki badań związku między statusem socjoekonomicznym a chorobami układu krążenia z 1993 roku, zatwierdzonym przez Science Advisory Committee, American Heart Assotiation, stwierdzono jednoznacznie, że status socjoekonomiczny jest ważnym czynnikiem w etiologii i rozwoju chorób układu krążenia.

Sztandarową pracą dostarczającą niezbitych dowodów na wpływ statusu socjoekonomicznego na umieralność, w tym z powodu chorób układu krążenia jest The Black Report opracowany w 1980 roku w Wielkiej Brytanii pod kierownictwem sir Douglasa Blacka, ówczesnego przewodniczącego Royal College of Physicians. Raport wskazał na zjawisko znacznego zróżnicowania umieralności w społeczeństwie brytyjskim w zależności od klas społecznych, ze znacznym uprzywilejowaniem klas wyższych. Inspirowane raportem późniejsze porównania międzynarodowe potwierdziły zjawisko zróżnicowania chorobowości i umieralności, zależnie od statusu socjoekonomicznego, wskazując dodatkowo na fakt wpływu niskiego statusu socjoekonomicznego na skrócenie życia.



header


Wpisz powyższe znaki


busy
 
logo_ik_podstawowe_cmyk