front-start
Alkohol w profilaktyce chorób sercowo-naczyniowych PDF Email
Zakład Epidemiologii, Prewencji Chorób Układu Krążenia i Promocji Zdrowia, Instytut Kardiologii w Warszawie 
Napoje alkoholowe wytwarzane są od starożytności. Powszechnie spożywane przez większość społeczeństw uważane są za środek relaksujący, poprawiający nastrój i ożywiający życie towarzyskie, a zawartość barku z alkoholem świadczy o zasobności i gustach gospodarzy. Od wieków alkohol używany był także do celów medycznych. Hipokrates zalecał stosowanie białego wina w zwalczaniu obrzęków, a czerwonego do poprawy apetytu. Jednakże już w XVIII wieku w Anglii zaobserwowano i udokumentowano niekorzystne konsekwencje nadmiernego spożycia alkoholu i przez wiele lat skupiano uwagę na negatywnych, zarówno zdrowotnych jak i społecznych, skutkach jego spożywania. Do następstw nadmiernej konsumpcji alkoholu należy zwiększenie ryzyka niektórych nowotworów, schorzeń wątroby, trzustki, zaburzeń funkcjonowania ośrodkowego układu nerwowego, a także niebezpieczeństwo uzależnienia i wynikające z tego implikacje zdrowotne i społeczne. Z drugiej strony wyniki wielu badań epidemiologicznych sugerują korzystny wpływ umiarkowanego spożycia alkoholu na ryzyko chorób układu krążenia (ChUK).

Należy więc odpowiedzieć na pytanie, czy w tej sytuacji należy zalecać konsumpcję napojów alkoholowych, nawet w niewielkich ilościach, w celu zapobiegania chorobom serca?
Badania porównujące średnie spożycie alkoholu ze wskaźnikami umieralności w krajach różniących się zarówno pod względem tych wskaźników, jak i spożycia alkoholu wskazują na tendencje niższych wskaźników umieralności spowodowanej ChUK w krajach o wyższym spożyciu alkoholu, zwłaszcza w odniesieniu do spożycia wina.
Najwięcej dowodów na związek pomiędzy spożywaniem alkoholu a umieralnością spowodowaną ChUK dostarczają duże badania kohortowe, które pozwalają na ocenę indywidualnej konsumpcji w porównaniu z indywidualnym ryzykiem chorób. W Stanach Zjednoczonych, Francji, Chinach, Japonii, W. Brytanii, Danii i Polsce konsekwentnie stwierdzono, że mężczyźni i kobiety, którzy spożywają umiarkowane ilości alkoholu (do 30 g alkoholu dziennie) mają ryzyko zgonu na choroby sercowo-naczyniowe niższe o 20-50% w porównaniu z osobami, które konsumują alkohol w minimalnych ilościach lub są całkowitymi abstynentami.
  Wcześniejsze badania epidemiologiczne wskazywały, że na obniżenie ryzyka ChUK najsilniej wpływało spożywanie wina, co przypisywano protekcyjnej roli zarówno alkoholu etylowego, jak i związków o charakterze antyoksydantów, głównie tzw. polifenoli. Jednakże bardziej aktualne badania sugerują, że profilaktyczne działanie alkoholu nie zależy od rodzaju spożytego napoju alkoholowego. Zestawienie badań metabolicznych wykazało, że wpływ różnych typów napojów alkoholowych na stężenie m.in. HDL-cholesterolu czy fibrynogenu jest taki sam. Zestawienie natomiast badań kohortowych wykazało prawie taką samą liczbę badań wskazujących na protekcyjną rolę wina co piwa czy wódki. Najsilniejszą redukcję ryzyka ChUK wykazywał napój najbardziej rozpowszechniony w badanej populacji, i tak we Włoszech i Francji było to wino, w Niemczech i w Czechach - piwo. Stopień redukcji ryzyka ChUK uzyskany w tych populacjach jest porównywalny, co świadczyć może o ochronnym wpływie głównie alkoholu etylowego zawartego w tych napojach.

Średnie spożycie alkoholu nie odzwierciedla modelu konsumpcji, bowiem takie samo przeciętne spożycie może występować u osoby codziennie spożywającej małe dawki alkoholu, jak i u osoby pijącej okazjonalnie duże dawki alkoholu. I podczas gdy systematyczna konsumpcja małych ilości alkoholu może być korzystna dla serca, to nieregularne spożywanie dużych ilości napojów wysokoprocentowych może zwiększać ryzyko ChUK, zwłaszcza ryzyko choroby niedokrwiennej serca. We Francji czy Włoszech wino spożywane jest zwyczajowo do posiłków, podczas gdy np. w krajach byłego ZSRR , a także w Polsce wypija się okazjonalnie duże ilości napojów wysokoprocentowych. Podobnie w państwach skandynawskich, alkohol spożywa się głównie w weekendy, np. w Szwecji około 60% alkoholu sprzedawane jest w czwartek i piątek. Stwierdzono, że w przypadku konsumpcji tej samej ilości alkoholu w określonym czasie, np. w ciągu tygodnia, korzystniejsze z punktu widzenia profilaktyki chorób układu krążenia jest częstsze spożywanie mniejszych dawek, a także spożywanie alkoholu do posiłków, co szczególnie korzystne jest u tych osób, których dieta zawiera powyżej 38% energii z tłuszczów.

header


Wpisz powyższe znaki


busy
 
logo_ik_podstawowe_cmyk