front-start
Nadciśnienie groźne dla serca PDF Email
 
logo-vitaAutor: Emilia Borkowska
Konsultacja: prof. dr hab. n. med. Wojciech Drygas

Nieleczone nadciśnienie uszkadza wszystkie naczynia krwionośne, także doprowadzające krew do mięśnia sercowego, co wielokrotnie zwiększa ryzyko różnych jego chorób. Im dłużej utrzymuje się nadciśnienie, im wyższe osiąga wartości, tym poważniejsze są skutki dla serca.

Niewydolność mięśnia sercowego
Wysokie ciśnienie sprawia, że serce musi pracować o wiele ciężej, by
zaopatrzyć w krew wszystkie tkanki organizmu. Prowadzi to do zgrubienia, przerostu mięśnia sercowego, a po jakimś czasie nawet do jego niewydolności. Niewydolne serce nie jest w stanie zapewnić prawidłowego krążenia krwi, do różnych narządów dociera więc za mało składników odżywczych oraz tlenu. Konsekwencją są zakłócenia w ich pracy.

Szybsza miażdżyca 
Zmiany miażdżycowe w naczyniach krwionośnych postępują wraz z wiekiem. Tętnice grubieją, twardnieją, tracą elastyczność. Jeśli jednocześnie podwyższony jest poziom cholesterolu, odkładają się w nich tzw. blaszki miażdżycowe.
Wysokie ciśnienie znacznie przyspiesza ten proces. Sprawia, że krew jest wyrzucana przez serce z olbrzymią siłą. Jej strumień uderza niczym kamień w ściany tętnic, co prowadzi do ich zwłóknienia, przedwczesnego stwardnienia i pogrubienia. W takich uszkodzonych naczyniach krwionośnych o wiele łatwiej i szybciej odkładają się złogi tłuszczu, z których powstają blaszki miażdżycowe. Bardzo często zwężają one tętnice.

Choroba niedokrwienna serca
Przez uszkodzone, zwężone tętnice do serca dopływa coraz mniej krwi. Prowadzi to do jego niedokrwienia, czyli do choroby wieńcowej (niedokrwiennej). Następstwem  zmniejszonego ukrwienia, a co za tym idzie niedostatecznego dotlenienia serca, jest uszkodzenie mięśnia sercowego.
Objawem tego mogą być różne dolegliwości – piekące, ściskające bóle w klatce piersiowej (czasem promieniują one do ramienia, barku, szyi, szczęki), duszności, przyspieszenie akcji serca. Początkowo symptomy te występują tylko podczas wysiłku fizycznego, kiedy zapotrzebowanie na tlen jest zwiększone. Po odpoczynku zwykle samoistnie ustępują.
Kardiolodzy twierdzą, że wystarczy obniżyć ciśnienie skurczowe zaledwie o 5 mm Hg, a rozkurczowe o 9 mm Hg, by zmniejszyć zagrożenie chorobą niedokrwienną o 20 procent. A obniżenie obu wartości ciśnienia tętniczego odpowiednio o 10 i 19 procent redukuje to niebezpieczeństwo aż o jedną trzecią.

Zwiększone zagrożenie zawałem
Choroba wieńcowa zawsze wiąże się z ryzykiem wystąpienia ataku ostrego niedokrwienia serca. Nadciśnienie tętnicze ryzyko to znacznie zwiększa. W pewnym momencie może dojść do całkowitego zablokowania któregoś z dużych naczyń krwionośnych. Wówczas następuje przerwanie dopływu krwi do obszaru mięśnia sercowego, zaopatrywanego przez to naczynie. Konsekwencją braku dopływu krwi i przede wszystkim tlenu jest obumieranie tkanek serca, czyli zawał. W 90 procentach przypadków bezpośrednią przyczyną zawału jest zakrzep krwi, który powstaje w miejscu pęknięcia blaszki miażdżycowej.



  Cenne minuty
Zawał może być pierwszym objawem choroby wieńcowej u zdrowego pozornie człowieka. Wiele osób nie łączy więc pojawiających się dolegliwości z ostrym niedokrwieniem mięśnia sercowego. Zwłaszcza, jeśli występują w sytuacjach, w których serce nie jest obciążone, np. podczas posiłku, odpoczynku czy snu (najwięcej zawałów zdarza się między godziną szóstą a jedenastą rano).
W przypadku zawału liczy się czas. Szanse na powrót do zdrowia (a często nawet na przeżycie) są największe, jeśli leczenie rozpocznie się w ciągu 60 minut od pierwszych objawów ataku. Nawet najbardziej fachowa pomoc będzie trzykrotnie mniej skuteczna, jeżeli zostanie udzielona np. dopiero po 6 godzinach.
Niestety, statystyki dowodzą, że około 25 procent chorych umiera właśnie z powodu braku szybkiej interwencji lekarskiej.
Zawsze więc, jeśli istnieje choćby najmniejsze podejrzenie zawału, należy bezzwłocznie wzywać karetkę pogotowia.



Kobiecy zawał
Zawał kojarzy się z bardzo silnym bólem w klatce piersiowej. Kobiece serce często jednak reaguje inaczej.
Niektóre kobiety w chwili zawału odczuwają tylko pieczenie lub ucisk w tzw. dołku. Inne mają trudności z oddychaniem lub nudności.
Ból, jeśli w ogóle się pojawia, nie jest zbyt silny i bywa umiejscowiony pod lewą lub prawą łopatką.
Atakowi serca u kobiet zwykle towarzyszą natomiast bóle mięśni, wrażenie bezwładności rąk, uczucie silnego osłabienia, zmęczenia.
Panie często bagatelizują te objawy (nawet niektórzy lekarze uznają je za oznaki grypy). W rezultacie chore zbyt późno docierają do szpitala, a niektóre w ogóle tam nie trafiają. To właśnie m.in. dlatego tak wiele kobiet umiera z powodu zawału.



  • Prawie 70 procent osób z chorobą wieńcową cierpi jednocześnie na nadciśnienie.
  • Palenie papierosów podnosi ciśnienie
  • Zażycie aspiryny w momencie ataku serca znacznie zmniejsza ryzyko powikłań.