front-start
Czy cukrzyca wpływa na serce? PDF Email
Instytut Kardiologii w Warszawie 


Tym razem garść informacji na temat cukrzycy:

Czy wiesz, że:

  • Na cukrzycę na świecie choruje ponad 120 mln ludzi, a w Polsce prawie 2 mln

  • Około 90% stanowi cukrzyca typu  II związana z nadwagą



Mam 64 lata, dwa lata temu miałam zawał serca. Ostatnio lekarz powiedział, że mam cukrzycę typu II. Co to znaczy i czy to groźna choroba?

Cukrzyca to przewlekła choroba w której utrzymuje się podwyższony poziom cukru (glukozy) w surowicy krwi.  Na cukrzycę typu II chorują przede wszystkim ludzie w średnim i starszym wieku, najczęściej otyli.  Ryzyko zachorowania jest większe, gdy na cukrzycę chorował ktoś z rodziców.  Regulacja poziomu glukozy we krwi zależy głownie od hormonu produkowanego przez trzustkę – insuliny. W cukrzycy typu II produkcja insuliny jest niedostateczna,  dodatkowo komórki obładowane tłuszczem są mniej wrażliwe na działanie hormonu. W konsekwencji dochodzi do przewlekłego podwyższenia poziomu glukozy we krwi, co może prowadzić do poważnych powikłań. Nie leczona  cukrzyca przyspiesza rozwój miażdżycy, co może spowodować zawał serca czy udar mózgu. Cukrzyca często doprowadza do niewydolności  nerek.


Mój ojciec chorował na cukrzycę, zmarł na zawał serca w wieku 60 lat. Ja mam na razie prawidłowy poziom cukru, czy powinienem obawiać się zachorowania i czy mogę temu jakoś zapobiec?

Ryzyko zachorowania na cukrzycę osoby z obciążeniem rodzinnym  jest większe niż pozostałych ludzi, więc powinien Pan okresowo (nie rzadziej niż raz na rok) kontrolować poziom cukru we krwi. Nie znaczy to jednak, że musi Pan zachorować,  bo poprzez odpowiedni styl życia i odżywiania cukrzycy można zapobiegać. Podstawowe znaczenie ma utrzymanie prawidłowej wagi ciała, pomoże w tym aktywny fizycznie tryb życia.  Wysiłek fizyczny zwiększa wrażliwość tkanek na insulinę  i  przyspiesza  spalanie glukozy. Ćwiczenia fizyczne należy wykonywać regularnie, najlepiej codziennie przez 20-30 minut. W Pana wieku korzystne wysiłki to intensywne spacery, jazda na rowerze (może być stacjonarny) lub pływanie. Równie ważne znaczenie ma przestrzeganie odpowiedniej diety z ograniczeniem cukru i słodyczy. Należy jeść dużo warzyw i owoców, ograniczyć tłuszcze, sól i alkohol.


W ostatnim czasie gorzej się czuję, łatwo się męczę, jestem senna, często chce mi się pić – czy to mogą być objawy cukrzycy?  Jakie badania powinnam zrobić?

Przede wszystkim powinna Pani niezwłocznie zgłosić się do lekarza I kontaktu, który zadecyduje o dalszych badaniach. Podane przez Panią objawy mogą wynikać z podwyższonego poziomu cukru, ale możliwe są też inne przyczyny.  Aby potwierdzić rozpoznanie cukrzycy należy oznaczyć poziom cukru w surowicy. Pobranie krwi może być wykonane co najmniej 6 godzin od spożycia ostatniego posiłku. Ważne jest, aby przed pobraniem również nie pić słodzonych napojów.  Jeśli poziom glukozy w dwóch pomiarach na czczo będzie wyższy niż 126mg/dl lub 7.0mmol/l lekarz rozpozna cukrzycę i zleci dalsze badania takie jak oznaczenie poziomu glukozy w dwie godziny po śniadaniu, lub po wypiciu porcji glukozy rozpuszczonej w wodzie. Wtedy też otrzyma Pani dalsze zalecenia dotyczące leczenia, diety i trybu życia.



  Jaki  jest prawidłowy poziom cukru we krwi na czczo i jak porównać wyniki podawane w różnych jednostkach?

Prawidłowy poziom cukru (glukozy) w surowicy krwi na czczo wynosi <100mg/dl co odpowiada 5.6mmol/l. Rzeczywiście laboratoria podają wyniki w dwóch rodzajach jednostek – „starych” –mg/dl  i „nowych” – mmol/l. Aby je porównać można wynik w mg/dl podzielić na 18 – otrzymamy wynik w mmol/l (np.100 : 18 = 5.6)


Mój mąż zachorował na cukrzycę – jest leczony lekami doustnymi.. Proszę o poradę dotyczącą diety – czego mąż nie powinien jeść ? Czy może czasem wypić lampkę czerwonego wina?

Dokładne omówienie diety dla pacjenta z cukrzyca wykracza poza ramy tego opracowania, ale postaram się dać Pani kilka ważnych wskazówek.  Aby dokonać wyboru odpowiednich pokarmów, należy o całodziennym menu myśleć jak o całości. W diecie powinny znaleźć się przede wszystkim pokarmy bogate w skrobię, owoce o niskiej zawartości cukru, warzywa, niewielka ilość mięsa i ryb oraz nabiału. Pokarmy wysokotłuszczowe i zawierające dużo cukru powinny być maksymalnie ograniczone. Produkty bogate w skrobię to pieczywo, ziemniaki, kasze, płatki zbożowe itp. Owoce i warzywa zawierające  dużo błonnika regulującego poziom glukozy, mogą być również spożywane między posiłkami jako przekąska. Mięso, ryby, jaja i rośliny strączkowe stanowią główne źródło białka, ale należy spożywać chude gatunki mięsa, drób bez skóry. Ryby co najmniej 2 razy w tygodniu. Należy wybierać niskotłuszczowe mleko i produkty nabiałowe.  Jeśli jest to niezbędne to potrawy słodzić słodzikiem zastępującym cukier, ograniczać sól. Osoby z cukrzycą nie muszą całkowicie rezygnować ze spożywania alkoholu, należy jednak pamiętać , że alkohol może nasilić działanie przyjmowanych leków i nigdy nie może być spożywany zamiast posiłku lub na czczo. Alkohol jest wysokokaloryczny i powinny go unikać osoby z nadwagą. Przykłady odpowiednich diet dla męża powinna Pani otrzymać w swojej Poradni, łatwo dostępne są również poradniki dla pacjentów z cukrzycą zawierające szczegółowe informacje.


Czy pacjent z cukrzycą leczony lekami doustnymi może prowadzić samochód?

Może, ale powinien zachować pewne środki ostrożności.  Powinien co pewien czas badać wzrok u okulisty i korygować wady wzroku, jeśli zajdzie taka konieczność. Nie może prowadzić samochodu jeśli zażył leki, a nie zjadł odpowiedniego posiłku. Zawsze powinien mieć przy sobie małą słodką przekąskę na wypadek spadku poziomu cukru. W dokumentach należy umieścić informację o chorobie i sposobie leczenia.