front-start
Problem "dużej wagi" - czyli o nadwadze i otyłości PDF Email
Instytut Kardiologii w Warszawie 


Czy wiesz, że:

  • Na świecie jest coraz więcej ludzi otyłych

  • W Polsce 65% osób dorosłych ma nadwagę,  otyłych jest 30% kobiet i 20% mężczyzn.



Niepokoję się, że mój mąż za dużo waży. Jak można wyliczyć prawidłową wagę dla osób w różnym wieku?  Kiedy można rozpoznać  otyłość?

Aby określić,  czy aktualna waga ciała jest prawidłowa  należy posłużyć się wskaźnikiem masy ciała BMI (z angielskiego – body mass index). BMI  oblicza się ze wzoru: waga w kilogramach : wzrost w metrach do kwadratu. Dla mężczyzny ważącego 100 kg o wzroście 180 cm co równe jest 1,8 metra BMI wyniesie: 100 : (1,8)2  = 30.86 kg/m2 Wyniki uzyskane z pomiaru należy porównać z tabelą:

tabela_faq_01





Jak widać nasz przykładowy pacjent ma rozpoczynającą się otyłość. W ten sam sposób może Pani obliczyć BMI dla męża i innych dorosłych członków rodziny.


Podczas wizyty u kardiologa lekarz zważył mnie, ale także zmierzył obwód brzucha i powiedział, że mam otyłość brzuszną. Co to znaczy i jakie może mieć konsekwencje?

Na ryzyko wystąpienia chorób układu krążenia wpływ ma nie tylko ilość ale i rozmieszczenie tkanki tłuszczowej, dlatego lekarz mierzył obwód talii.  Obwód w talii u kobiet  >80cm i u mężczyzn >94 cm świadczy o otyłości brzusznej .  Osoby z brzusznym typem otyłości częściej chorują na cukrzycę, nadciśnienie tętnicze, maja podwyższony poziom cholesterolu we krwi. Wszystko to może prowadzić do przyspieszenia rozwoju miażdżycy, choroby wieńcowej, zawałów serca, udarów a także niewydolności oddechowej.  Jeśli kilka z tych niekorzystnych czynników występuje łącznie, lekarz może rozpoznać tzw. zespół metaboliczny. U osób z zespołem metabolicznym ryzyko zawału  serca wzrasta 2,5 krotnie, częściej występują  powikłania zakrzepowe, zespół bezdechu sennego, osteoporoza i zaburzenia hormonalne.  Tak więc konsekwencje otyłości brzusznej są naprawdę bardzo poważne.


Mam 65 lat, pół roku temu przebyłam zawał serca, choruję na cukrzycę. Lekarz kazał mi koniecznie schudnąć, bo mam  około 20 kilogramów nadwagi. Nie wiem jak to zrobić, bo wydaje mi się, że nie jem dużo,  a nie chudnę. Co powinnam zmienić w sposobie odżywiania?

Z tego co Pani pisze, wnioskuję że lekarze rozpoznali u Pani zespół metaboliczny o którym była mowa wcześniej. Rzeczywiście powinna Pani koniecznie zmniejszyć wagę ciała, aby zapobiec kolejnym nawrotom choroby wieńcowej i lepiej kontrolować cukrzycę. Nie wiem dokładnie, co jadła Pani dotychczas, ale spróbuję w zarysie omówić zasady korzystnej dla Pani diety. Dieta powinna zawierać wszystkie niezbędne składniki w zmniejszonej ilości. Ograniczenia dotyczą głównie tłuszczów i węglowodanów. Należy pamiętać, aby jadać regularnie 4 – 5 razy dziennie, unikać jedzenia wieczorem i nigdy nie opuszczać śniadania (zwłaszcza w przypadku osób z cukrzycą).



  Aby chudnąc około 1 kg na tydzień należy zmniejszyć przeciętne dotychczasowe spożycie kalorii o 15-30%. Dla odchudzających się kobiet dieta powinna zawierać około 1000-1400 kcal na dobę.  Ograniczenie tłuszczów polega na unikaniu potraw takich jak pasztety, podroby, kiełbasy. Z mięsa należy usuwać widoczny tłuszcz, a z drobiu skórkę. Potrawy z mięsa należy gotować lub piec bez tłuszczu. Jeśli musi Pani użyć tłuszczu, to proszę wybrać olej lub oliwę. Należy jeść dwa-trzy razy w tygodniu potrawy z ryb. Powinna Pani jeść jak najwięcej warzyw i owoców, pamiętać  jednak, że owoce zawierają cukier. Ze względu na cukrzycę musi Pani wyeliminować z diety cukier i słodycze. Ważne jest wypijanie co najmniej 2 litrów płynów dziennie, najlepiej wody lub niesłodkiej herbaty (mogą być ziołowe). Proszę pamiętać że soki owocowe zawierają cukier i są kaloryczne.


Pracuję bardzo dużo i nieregularnie, często nie mam czasu w pracy na posiłki, za to po powrocie do domu obżeram się czym popadnie. Zauważyłam też, że jem kiedy się denerwuję. Jak to zmienić – pomóżcie, bo nie mieszczę się już w żadne ciuchy, a na wagę boję się wejść!

Przede wszystkim to dobrze, że zauważyła Pani problem zdrowotny jakim jest nadwaga i chce z nim walczyć. Niestety, muszę Panią uprzedzić, że odchudzanie wymaga konsekwentnej i długotrwałej zmiany niekorzystnych nawyków żywieniowych oraz   zwiększenia aktywności fizycznej. Proszę nie próbować żadnych „cudownych kuracji” które tylko pogłębią Pani problemy.  Nawet jeśli uda się Pani dojść do prawidłowej wagi, to musi Pani zapomnieć o dawnych nawykach.  Na początek kilka uwag ogólnych – jedzenie powinno być oddzielone od wszystkich innych czynności. Nie należy jeść oglądając telewizję, pisząc na komputerze czy rozmawiając przez telefon. Ważne jest, aby nauczyć się nie jeść w czasie  największego głodu. Przeczekanie go , daje możliwość zjedzenia znacznie mniejszej porcji. Realizację kuracji odchudzającej bardzo ułatwi pozytywna samoocena dotychczasowych dokonań.  Ważne jest, aby rodzina i przyjaciele wiedzieli o Pani postanowieniach i nie starali się namawiać do jedzenia i picia w czasie spotkań towarzyskich.  Przy zmniejszaniu masy ciała, bardzo ważne znaczenie ma trwałe utrzymanie efektu odchudzania. Dlatego dobre efekty przynosi wyznaczanie sobie stopniowych celów i ich utrzymanie (np. schudnę do urodzin 3 kg). Proszę pamiętać , że równie ważna jak ograniczenia dietetyczne jest regularna aktywność fizyczna, na którą musi Pani znaleźć czas. Jak rozumiem, nie ma Pani czasu na pracochłonne przygotowywanie dietetycznych posiłków, ale w dużych miastach można skorzystać z usług firm, które gotowy zestaw posiłków na cały dzień o odpowiedniej kaloryczności dostarczą Pani do mieszkania. Adresy bez trudu znajdzie Pani w Internecie.